Σάββατο, 15 Ιουλίου 2017

Ένα πολύ πρωινό ποίημα και δύο δεκατιανά

απ' το πρωί μετρούσε τα ένσημά του
πόσες χαμένες μέρες
πόση δοσμένη ζωή
στα μυλολίθαρα του τίποτα




Συγνώμη φίλε μου 
αλλά εκσφενδονίζοντας ποιήματα 
αντί για πέτρες 
αυτός ο κόσμος 
δεν αλλάζει


κι αυτοί που πίστεψαν 
πώς ο κόσμος αλλάζει 
με τριαντάφυλλα 
κοιτούν τώρα με απορία 
τα τρυπημένα τους δάχτυλα


Παρασκευή, 14 Ιουλίου 2017

Η ρηματική δόμηση της εθνικής ταυτότητας στα μεταξικά αναγνωστικά (1939) και της λαϊκής ταυτότητας στα αναγνωστικά της ΠΕΕΑ (1944)



Περίληψη




Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί ο λόγος (discourse) των αναγνωστικών βιβλίων της μεταξικής περιόδου (1939) και της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ) (1944).  Στην εργασία διερευνώ συγκριτικά α) τον μορφικό/τυπικό χαρακτήρα του λόγου των συγκεκριμένων αναγνωστικών βιβλίων του δημοτικού σχολείου μέσω του οποίου συγκροτούνται ρηματικές – σημειωτικές εκδοχές της εθνικής ταυτότητας και β) πώς εγκαλούνται τα υποκείμενα στα οποία απευθύνεται αυτός ο λόγος.  Αυτό που κυρίως με ενδιαφέρει είναι να διερευνήσω αν υπάρχουν και γιατί εναλλακτικές/ανταγωνιστικές αφηγήσεις της εθνικής ταυτότητας στα αναγνωστικά της ΠΕΕΑ. 
Η ανάλυση λόγου που υιοθετώ αντλεί τις μεθοδολογικές της αρχές κυρίως από τη μεταδομιστική λογοθεωρητική «σχολή του Έσσεξ» και διερευνά την εδραίωση, εξάρθρωση και ανασυνάρθρωση των ηγεμονικών λόγων και ταυτοτήτων.  Σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζω τη συναρθρωτική αρχή που ενοποιεί και συστηματοποιεί τα ετερόκλητα στοιχεία του κάθε λόγου σε ένα σύνολο σχέσεων, για να δω πώς κατασκευάζονται, εξαρθρώνονται και ανασυναρθρώνονται οι ρηματικές εκδοχές της νεοελληνικής ταυτότητας.  Τα μεταξικά αναγνωστικά οργανώνονται με βάση τη λογική της ενσωμάτωσης, η οποία συναρθρώνει γύρω από το κομβικό σημείο «έθνος» ανόμοια και αντιφατικά πολιτισμικά στοιχεία, ενώ τα αναγνωστικά της ΠΕΕΑ δομούνται σύμφωνα με τη λογική της ρήξης και συμπυκνώνονται γύρω από το κομβικό σημείο «λαός».  Τα δύο αυτά κομβικά σημεία συναρθρώνουν, νοηματοδοτούν και ανανοηματοδοτούν ποικίλα άλλα αιωρούμενα ιδεολογικά στοιχεία, όπως, η νεωτερική πολιτική έννοια του χώρου ως έδαφος και η προνεωτερική πολιτισμική έννοια του ιστορικού παρελθόντος.  Αυτές οι διαφορετικές λογικές που διέπουν τη σύνθεση και οργάνωση των αναγνωστικών διαμορφώνουν και συγκροτούν διαφορετικούς τύπους συλλογικής εθνικής φαντασιακής ταυτότητας.  Έτσι, στην περίπτωση των μεταξικών αναγνωστικών βιβλίων προωθείται μια εθνική πολιτισμική ταυτότητα, ενώ σε εκείνη της ΠΕΕΑ προβάλλεται μια λαϊκή πολιτική ταυτότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται φανερό ότι το νόημα της εθνικής ταυτότητας δεν μπορεί να κατανοηθεί εκτός του συγκροτητικού του πλαισίου, δηλαδή του δεδομένου, ιστορικά και κοινωνικά κατασκευασμένου, συστήματος λόγων και νοημάτων.  Τέλος, εξετάζω, μέσα από τη θεματική της αυτοθυσίας, ποιες υποκειμενικές θέσεις και ταυτότητες διαμορφώνει ο λόγος των αναγνωστικών, δηλαδή πώς εγκαλούνται τα υποκείμενα στα οποία απευθύνεται ο λόγος των αναγνωστικών βιβλίων. 
Η εργασία αναπτύσσεται σε δύο μέρη και τέσσερα κεφάλαια: στο 1ο μέρος χαρτογραφώ μια γενεαλογία του ιστορικού φαινομένου των εθνών και του εθνικισμού, στη συνέχεια σκιαγραφώ τις θεωρίες του λαϊκισμού και, τέλος, αναφέρομαι στη λογοθεωρία ως πλαίσιο ανάλυσης των ταυτοτήτων.  Στο 2ο μέρος αρχικά, αναπτύσσω τη μεθοδολογία της παρούσας εργασίας και την εννοιολογική της εργαλειοθήκη, στη συνέχεια εξετάζω τις ιστορικές συνθήκες δυνατότητας του σχηματισμού του εθνικιστικού και λαοκρατικού λόγου στον Μεσοπόλεμο και στην Κατοχή και έπειτα αναλύω τον λόγο των μεταξικών αναγνωστικών και των αναγνωστικών της ΠΕΕΑ για την εθνική και λαϊκή ταυτότητα και εξετάζω τρόπους έγκλησης των υποκειμένων μέσα από τη θεματική της αυτοθυσίας.    
Λέξεις-Κλειδιά: λογοθεωρία, έθνος, εθνικισμός, εθνική ταυτότητα, λαός, λαϊκισμός, λαϊκή ταυτότητα, αναγνωστικά βιβλία, Μεταξάς, ΠΕΕΑ

Για να κατεβάσετε την εργασία πατήστε εδώ  

Για να παραπέμψετε στην εργασία: Κυριάκης, Κ. (2016). Συνάρθρωση, εξάρθρωση και ανασυνάρθρωση της εθνικής ταυτότητας στα μεταξικά αναγνωστικά (1939) και στα αναγνωστικά της ΠΕΕΑ (1944). Πάτρα: ΕΑΠ. 

Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Σχέδια για το καλοκαίρι


Ήπια δυο παγωμένες μπίρες στο μπαλκόνι
και έκανα σχέδια για το καλοκαίρι
θάλασσες βουτιές ήλιοι περίπατοι μουσικές φεγγάρια και βιβλία
για τους πολιτισμούς του Αιγαίου
και για τους λυρικούς
τον Πίνδαρο τη Σαπφώ τον Αρχίλοχο
και
ίσως αν προλάβω να μελετήσω λίγο τον αγαπημένο σου
Σοφοκλή
 
άνοιξα ακόμα ένα κουτάκι παγωμένη μπίρα
και έφερα μπρος στα κλειστά μου μάτια
το κόκκινο από τα χείλη σου
το αλμυρό μαγιό σου
και τα βαμμένα νύχια των ποδιών σου


Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Μπέρτολτ Μπρεχτ: Απολαύσεις

Το πρωί το πρώτο βλέμμα απ’ το παράθυρο

Το βιβλίο το παλιό που ξαναβρίσκεις

Πρόσωπα ενθουσιασμένα

Χιόνι, η αλλαγή των εποχών

Η εφημερίδα

Το σκυλί

Η διαλεκτική

Μπάνιο, κολύμπι

Παλιά μουσική

Άνετα παπούτσια

Κατανόηση

Νέα μουσική

Γράψιμο, φυτά

Ταξίδια

Τραγούδια

Και να 'σαι φίλος μ’ όλους.

 

 
μτφ. Πέτρος Μάρκαρης

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Ο Σιρέ για τον Νίτσε


Πρώτο Φεστιβάλ Μπαϊρόιτ.
13 – 17 Αυγούστου 1876.
Η τετραλογία Το δακτυλίδι των Νιμπελούγκεν του Βάγκνερ.
Την εναρκτήρια παράσταση παρακολουθούν ο αυτοκράτορας της Γερμανίας Γουλιέλμος, ο βασιλιάς της Βαυαρίας Λουδοβίκος, ο αυτοκράτορας της Βραζιλίας Πέδρο, συνθέτες όπως ο Σενς Σανς και ο Τσαϊκόφσκι, σοπεναουρικοί, εγελιανοί, εθνικιστές, ένα ‘παρδαλό πλήθος’.
Κι ανάμεσά του ο Νίτσε. 
Η Μαλβίντα, στα διαλείμματα, του γνώρισε δυο γάλλους φίλους της, τον Γκαμπριέλ Μονό και τον Εντουάρ Σιρέ.
Ο Σιρέ στις αναμνήσεις του θα αποτυπώσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον άνθρωπο Νίτσε:
«Μιλώντας με τον Νίτσε, μου έκανε καταπελτική εντύπωση η ανωτερότητα του πνεύματός του και η παραδοξότητα της φυσιογνωμίας του. Φαρδύ μέτωπο, μαλλιά κοντά, φυτρωμένα σα βούρτσα, πεταχτά, σλάβικα μάγουλα. Το πυκνό, μεγάλο, κρεμασμένο μουστάκι, το τραχύ κόψιμο του προσώπου θα του έδιναν το ύφος αξιωματικού του ιππικού, αν δεν είχε κάτι το άτολμο και υπεροπτικό μαζί, όταν τον έβλεπες από κοντά. Η μουσική φωνή, η αργή ομιλία, φανέρωναν την καλλιτεχνικήν ιδιοσυγκρασία. το συνετό και στοχαστικό φέρσιμο ανήκε σ’ έναν φιλόσοφο. Τίποτα απατηλότερο από την ηρεμία που έδειχνε η έκφρασή του. Το σταθερό μάτι πρόδινε την οδυνηρή δουλειά της σκέψης του. Ήταν ταυτόχρονα το μάτι ενός φανατικού, ενός οξύτατου παρατηρητή κι ενός οραματιστή. Ο διπλός αυτός χαρακτήρας του έδινε κάτι το ανήσυχο και το ανησυχαστικό, πολύ περισσότερο, μάλιστα, που έμοιαζε πάντα προσηλωμένος στο ίδιο και το αυτό σημείο. Σε στιγμές διάχυσης, το βλέμμα αυτό υγραινόταν από μια γλυκύτητα ονείρου, μα γρήγορα ξαναγινόταν εχθρικό […] Στις γενικές δοκιμές και στις τρεις πρώτες παραστάσεις της «τετραλογίας» ο Νίτσε φαινόταν θλιμμένος και κουρασμένος […]» 


[Από το βιβλίο του Ντ. Αλεβύ, Φρειδερίκος Νίτσε. Μτφρ. Α. Δικταίος. Αθήνα: Γλοβόστης, σελ. 181] 


Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

Σατιρικά (Ι)

Σαν έφτασαν τα νέα
ότι ο Παναλέξιος ο Συριζανέλ
πεσμένος στα τέσσερα
υπέγραψε υποταγή
στον βασιλιά Μνημόνιο
εντύπωση καμιά δεν μας έκαμε
-δεν πέσαμε και από τα σύννεφα-
ξέραμε ότι πίσω από τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
κρύβονταν ένα κουμάσι
ένας κάλπικος παράς
ένας πολιτικός απατεωνίσκος
-δεν ήταν ο πρώτος ούτε θα είναι δα και ο τελευταίος


Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

Jean- Bertrand Pontalis, Τρόποι Ανάγνωσης



Σημερινός πληθωρισμός της λέξης «διαβάζω». Διαβάζουμε ένα χάρτη, μία ακτινογραφία∙ στο ποδόσφαιρο, στο τένις, πρέπει να διαβάσουμε το παιχνίδι του αντιπάλου. Μας μαθαίνουν να διαβάζουμε έναν πίνακα ζωγραφικής.
Η εμπειρία της ανάγνωσης δεν είναι αυτό. Είναι το ακριβώς αντίθετο. Διαβάζω ένα βιβλίο, αφήνομαι να παρασυρθώ από αυτό, συναινώ να παρασυρθώ από το άγνωστο με μια διπλή κίνηση αποξένωσης – «παραξενέματος» – και οικειοποίησης, σημαίνει πως ξεμαθαίνω να αποκωδικοποιώ τα σήματα, να ερμηνεύω τις εικόνες. Η «κειμενική» κριτική περιορίζει την αναγνωστική εμπειρία στην αποκρυπτογράφηση: αποκωδικοποιώ, ανιχνεύω τα σημαίνοντα (…) Όταν ο Ρολάν Μπαρτ αναγνωρίζει την απόλαυση του αναγνώστη, την ονομάζει απόλαυση του κειμένου. Ο συγγραφέας, πιθανόν, κατασκευάζει ένα κείμενο. Αλλά δεν είναι ένα κείμενο αυτό το οποίο μου δίνει απόλαυση, με συνεγείρει, με αναστατώνει.
Γνωρίσαμε στο παρελθόν, και μερικές φορές τις ξανασυναντούμε, συγκινήσεις εξίσου έντονες μ’ εκείνες που δοκιμάζαμε όταν ήμαστε παιδιά, καθώς βυθιζόμαστε – ξαπλωμένοι στο πάτωμα, πάνω σ’ ένα κρεβάτι – μέσα σ’ ένα βιβλίο για να χαθούμε, για να ξεχάσουμε την ταυτότητά μας, το παρόν μας, την οικογένειά μας. Παύαμε να ακούμε ό,τι λεγόταν γύρω μας. Οι μητέρες μας μάς επέπλητταν – «θα χαλάσεις τα μάτια σου» -, ενόσω αυτά ανοίγονταν σε ολόκληρους κόσμους, σε αγνοημένες χώρες, σε ανησυχητικά πρόσωπα, σε τρελές περιπέτειες, σε γυναίκες που άλλοτε μας φόβιζαν, άλλοτε μας γοήτευαν, και τις οποίες ερωτευόμαστε για πάντα.
Η αναγνωστική εμπειρία προαναγγέλλει την εμπειρία της ψυχανάλυσης. Είναι και οι δύο παραφορά, μεταβίβαση, εκτός εαυτού. Είναι και οι δύο δοκιμασία στο αλλότριο. Σ’ ένα αλλότριο εγγύτατο πιθανώς ως προς την καταγωγή.
Συναινείς να αιχμαλωτιστείς, να συνεπαρθείς, να μη βλέπεις πια ό,τι υπάρχει γύρω σου, να μη μείνεις άλλο κλεισμένος σ’ εκείνο που νομίζεις εαυτό σου, να μην ακούς άλλο τίποτε από αυτές τις φωνές που έρχονται από την «ενδοχώρα».
Πριν από τον συγγραφέα, ο αοιδός. Πριν από το μυθιστόρημα, το παραμύθι. Πριν από το γραπτό, ο λόγος. Πριν από τη γλώσσα, η ποίηση, που μας κάνει να πιστεύουμε πως η λέξη είναι, πιθανότατα, το πράγμα.

[Jean- Bertrand Pontalis, Παράθυρα (απόσπασμα)] 

Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

(Ποιήματα του Ζεν)

Το φιλί που μου 'δωσες
'κείνο το πρωινό
κρατά ακόμα τη δροσιά του
διακόσια τόσα τώρα χρόνια

Kitagawa Utamaro, The Kiss (1803)


Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

The wings of desire (1987), by Wim Wenders

The Dying Man:

As I came up the mountain, out of the misty valley into the sun. The fire on the cattle range, the potatoes in the ashes, the boathouse floating in the lake. The Southern Cross.The Far East. The Great North. The Wild West. The Great Bear Lake. Tristan da Cunha. The Mississippi Delta. Stromboli. The old houses of Charlottenburg. Albert Camus. The morning light. The child's eyes. The swim in the waterfall. The spots of the first drops of rain. The sun. The bread and wine. Hopping. Easter. The veins of leaves. The blowing grass. The color of stones. The pebbles on the stream's bed. The white tablecloth outdoors. The dream of the house in the house. The dear one asleep in the next room. The peaceful Sundays. The horizon. The light from the room in the garden. The night flight. Riding a bicycle with no hands. The beautiful stranger. My father. My mother. My wife. My child.


Παρασκευή, 5 Μαΐου 2017

[Για ν' αναπτυχθεί το ποίημα]


Για ν' αναπτυχθεί το ποίημα
του εξαρκούν
η σημασία του κορμιού
η ανάγνωση ενός ποιήματος
ή κάποιου βιβλίου με δοκίμια
ίσως, μια παιδική φαντασία
η διάσπαση της εμμονής της μνήμης
κι ένα ρολόι

Salvador Dali, The Disintegration of the Persistence of Memory

Παρασκευή, 28 Απριλίου 2017

[Αυτό δεν είναι ένας πίνακας]


Εδώ και χρόνια δεν ζωγραφίζω τίποτα σημαντικό

μόνο γράφω κάποια μικρά και ανέξοδα ποιηματάκια

έτσι, για να βαυκαλίζω τον εαυτό μου

πως δεν χάνω ολότελα τον καιρό μου

πως η σκέψη της μορφής σου

δεν μ’ έχει ολότελα απολιθώσει 

[μάλλον, πρέπει να ξαναπιάσω τα πινέλα μου]

Rene Magritte, Georgette Magritte, 1934


Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Εκπαιδευτικό Coaching: Μια σύντομη εισαγωγή



Το coaching είναι ένα συνεχές ταξίδι που κάνει το όραμα πραγματικότητα.





Το coaching είναι μια εναλλακτική εκπαιδευτική τεχνολογία. Χρησιμοποιεί διάφορες διαλογικές τεχνικές με σκοπό την επίτευξη εκπαιδευτικών (αλλά και προσωπικών/κοινωνικών) στόχων, σε σύντομο χρονικό διάστημα, εξερευνώντας και αποσαφηνίζοντας τη σχέση ανάμεσα στις αξίες, στη μάθηση και στις διδακτικές πρακτικές.  
   

Πρόκειται για ένα ευέλικτο, εξατομικευμένο και εστιασμένο στη λύση σύστημα θετικής υποστήριξης και μια διαδικασία ενδυνάμωσης, ώστε ο εκπαιδευόμενος μέσα από την αλληλεπίδραση με τον εκπαιδευτή-coach και τη χρήση κατάλληλων στρατηγικών, εργαλείων και τεχνικών να βελτιώσει τις δικές του τεχνικές μάθησης ώστε να οδηγηθεί σε έναν επιθυμητό στόχο-αποτέλεσμα και σε μια βιώσιμη αλλαγή. 


Το εκπαιδευτικό coaching είναι μια τέχνη και μια εφαρμοσμένη τεχνική με διεπιστημονικές ρίζες.  Αντλεί τις θεωρίες και τις μεθόδους του από ποικίλα επιστημονικά πεδία και πρακτικές, π.χ. από την κοινωνική ψυχολογία, τις θεωρίες μάθησης ενηλίκων, τη φιλοσοφική συμβουλευτική, τη λογοθεωρία και τον κοινωνικό κονστρουκτιβισμό, για να ονομάσουμε μερικές. 


Το coaching στην εκπαίδευση αφορά τόσο στον ίδιο τον εκπαιδευτή όσο και στον εκπαιδευόμενο. Ο εκπαιδευτής μέσα από διαλογική συζήτηση με τον coach μαθαίνει να οργανώνει, να σχεδιάζει και να αξιοποιεί καλύτερα τον μαθησιακό χρόνο σε περιβάλλον τάξης, να εμπλουτίζει και να βελτιώνει τις εκπαιδευτικές πρακτικές του ή να αναζητά άλλες πιο λειτουργικές, να είναι έτοιμος να εγκαταλείψει την ‘comfort zone’ του, να αυξήσει την αυτεπίγνωσή του  και να ανοιχτεί στην πρόκληση και στη δημιουργία. 


Ο εκπαιδευτής-coach βοηθά τον εκπαιδευόμενο να προσδιορίσει ο ίδιος με κριτικό πνεύμα σημαντικές αξίες, να εξερευνήσει νέους τρόπους σκέψης και συμπεριφοράς, να σχεδιάσει δράσεις με σκοπό την επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος και τη βελτιστοποίηση της προσωπικής λειτουργικότητας και αποτελεσματικότητας. Ο εκπαιδευτής-coach παρακολουθεί τη διαδικασία και την πρόοδό της και την αναλύει μαζί με τον εκπαιδευόμενο, μέσα από διαλογικές  ή άλλες coaching τεχνικές. 
   

Το coaching θέτει ως πρωταρχικό του επίτευγμα την ικανοποίηση της ατζέντας του εκπαιδευόμενου, προωθώντας την αυτοπραγμάτωση του μέσα από τη διαλεκτική συζήτηση της διαδρομής για την επίτευξη του επιθυμητού στόχου και της βιωσιμότητάς του. Ο εκπαιδευτής-coach δεξιώνεται την πεποίθηση ότι ο εκπαιδευόμενος έχει πολλά να του διδάξει: εμπειρίες, γνώσεις, απορίες, δεξιότητες, ταλέντα. Και αυτά, μαζί με άλλα, όπως επιθυμίες και ανάγκες, θα πρέπει να φέρει στο φως ο εκπαιδευτής-coach σε αυτό το ταξίδι της μάθησης και της αυτο-ολοκλήρωσης. 


Η επιτυχία του εκπαιδευτικού coaching θα κριθεί από το αν κατορθώσει να συναρθρώσει τον βραχυπρόθεσμο στόχο της προσωπικής επίτευξης κάποιου στόχου, με μια μακροπρόθεσμη δυναμική αλλαγή της μαθησιακής και εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αν, δηλαδή, οι συμμετέχοντες σε μια ομάδα εκπαιδευτικού coaching θα μπορέσουν στο τέλος να διαμορφώσουν το προσωπικό τους μοντέλο coaching και το εντάξουν δημιουργικά στην εκπαιδευτική τους φαρέτρα τεχνικών, εργαλείων και μεθοδολογιών.  

[συνεχίζεται...]


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...