Όλοι γνωρίζουμε ότι οι έννοιες «αριστεία» και «δικτύωση» στον ακαδημαϊκό χώρο σπάνια ταυτίζονται. Στην πράξη, όμως, η δεύτερη αποδεικνύεται συντριπτικά πιο ισχυρή. Στον ελληνικό ακαδημαϊκό χώρο αποτελεί κοινό μυστικό ότι πολλά από τα ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από τους φορολογούμενους πολίτες, δεν λειτουργούν ως μοχλοί προόδου και καινοτομίας, αλλά ως χρυσές ευκαιρίες για να «βολευτούν» τα δικά μας παιδιά. Πρόκειται για ένα άτυπο, πλην εξαιρετικά γενναιόδωρο, οικογενειακό επίδομα.
Αυτή η παθογένεια πουθενά δεν γίνεται πιο φανερή όσο στις φωτογραφικές προκηρύξεις. Πρόκειται για διαγωνισμούς-φαντάσματα που «φωτογραφίζουν» συγκεκριμένα βιογραφικά, ακόμα και για διοικητικές θέσεις μεγάλης ευθύνης. Η διαδικασία μπορεί τυπικά να είναι νόμιμη, όμως στερείται κάθε ίχνους ηθικής και δικαιοσύνης.
Γιατί όμως μας αφορά η έλλειψη δικαιοσύνης;
Ίσως πολλοί να απαντήσουν «δεν μας αφορά», στον βαθμό που έχουμε πλέον συμβιβαστεί με την ηθική υποβάθμιση μιας χώρας όπου «προκόβει» μόνο όποιος διαθέτει τις κατάλληλες γνωριμίες ή τα απαραίτητα κομματικά διαπιστευτήρια. Αυτή η νοοτροπία διαποτίζει κάθε επίπεδο της δημόσιας ζωής: από τη γειτονιά και την κοινότητα, μέχρι τον Δήμο και την Περιφέρεια.
Όμως, τα Πανεπιστήμια δεν φέρουν τίτλους ιδιοκτησίας. Δεν είναι κληρονομικά φέουδα, ούτε ιδιωτικά τσιφλίκια κανενός. Οφείλουν να είναι ανοιχτά στους πιο άξιους και όχι σε εκείνους που έτυχε να γεννηθούν ή να κινηθούν στον σωστό κοινωνικό κύκλο. Όσο επιτρέπουμε στην οικογενειοκρατία να σφραγίζει τις πόρτες των εργαστηρίων, τόσο θα καταδικάζουμε τους πραγματικούς ερευνητές στην εξορία και τη χώρα στην επιστημονική στασιμότητα.
[«Δήλωση Χρήσης ΤΝ: Η κεντρική ιδέα και τα επιχειρήματα ανήκουν στον συντάκτη. Ωστόσο, χρησιμοποιήθηκε δοκιμαστικά το μοντέλο AI Gemini της Google ως βοηθός σύνταξης και γλωσσικής επιμέλειας. Και η αλήθεια είναι ότι με εξέπληξε ευχάριστα, δυστυχώς!»]
